Arbeidsrecht
Algemene informatie over arbeidsrecht
Algemeen
Het arbeidsrecht regelt de verhoudingen tussen werkgevers en werknemers; met andere woorden: wat zijn de rechten en plichten van partijen?
Bronnen van het arbeidsrecht
De rechten en plichten van werkgevers zijn op meerdere plaatsen geregeld. Bronnen van het arbeidsrecht zijn onder meer: (1) Internationale verdragen, (2) Europese verordeningen en richtlijnen (3) de Nederlandse wet (o.a. boek 7 BW) en aanverwante regelgeving (AMvB’s en ministeriële regelingen), (4) cao’s en (5) de arbeidsovereenkomst en aanverwante regelingen (personeelshandboek, autoreglement, telefoonreglement, etc.).
Individueel arbeidsrecht (de arbeidsovereenkomst) & collectief arbeidsrecht (de cao)
Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen individueel arbeidsrecht (“de arbeidsovereenkomst”) en collectief arbeidsrecht (denk aan de CAO-onderhandelingen en de CAO-bepalingen (de CAO), maar ook de samenwerking van werknemers en ondernemers via de ondernemingsraad (OR) en de centrale ondernemingsraad (de COR)).
Het individuele arbeidsrecht regelt de verhouding tussen een individuele werknemer en diens werkgever en vice versa. Het collectieve arbeidsrecht regelt de verhouding tussen één of meerdere werkgevers met meerdere werknemers.
De definitie van de arbeidsovereenkomst
Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer een persoon, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten. Kort samengevat, zegt men wel dat sprake moet zijn van drie vereisten, te weten: arbeid, loon en een gezagsverhouding.
De totstandkoming van de arbeidsovereenkomst
De arbeidsovereenkomst kan zowel mondeling als schriftelijk tot stand komen. Voldoende is dat partijen “de wil” hebben om een arbeidsovereenkomst aan te gaan. Om werknemers te beschermen, heeft de wetgever een rechtsvermoeden gecreëerd wanneer partijen een zekere tijd samenwerken.
Arbeidsovereenkomsten in alle vormen en maten
Arbeidsovereenkomsten zijn er in alle vormen en maten. Een arbeidsovereenkomst kan voor bepaalde en voor onbepaalde tijd worden aangegaan; parttime of fulltime zijn; voor een vast aantal uren, maar ook flexibel zijn, denk aan het nul-uren contract (de oproepovereenkomst) of een min-max-contract.
Wijziging van de arbeidsovereenkomst
Hoewel het steeds minder voorkomt dat werknemers hun hele werkleven voor dezelfde werkgever werken, lopen veel arbeidsovereenkomst nog steeds langere tijd. In de loop van de tijd kan er het nodige gebeuren, die aanpassing van de arbeidsovereenkomst nodig/wenselijk maakt. Het kan verstandig zijn hiervoor flexibiliteit in te bouwen.
De beëindiging van de arbeidsovereenkomst
Iets te kort samengevat, kan de arbeidsovereenkomst op zes manieren worden beëindigd, te weten (1) door opzegging door de werknemer, (2) door opzegging door de werkgever met instemming van de werknemer, (3) door ontslag op staande voet (hetzij door de werkgever, hetzij door de werknemer), (4) in onderling overleg (middels een vaststellingsovereenkomst), (5) door opzegging door de werkgever met toestemming van het UWV en (6) door ontbinding door de Kantonrechter.
Sinds 1 juli 2015 hebben werknemers in principe recht op een transitievergoeding wanneer de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever eindigt.
Bijzondere voorwaarden en bedingen
Sommige bepalingen zijn zo belangrijk, dat ze extra aandacht verdienen (en ook verlangen). Denk onder meer aan het proeftijdbeding, het non-concurrentiebeding en/of relatiebeding, een studiekostenbeding of een pensioenregeling.
Nieuwste artikelen over arbeidsrecht
Geen ontslag op staande voet bij detentie
Na de totstandkoming van de arbeidsovereenkomst is de belangrijkste verplichting voor de werknemer dat hij zijn werkzaamheden moet verrichten. Werkweigering levert in principe dan ook een reden op voor ontslag op staande voet. Ontslag op staande voet? De...
Ontslag op staande voet wegens nevenwerkzaamheden
Het recht op vrije arbeidskeuze is een grondrecht. Dit weegt in procedures dan ook zwaar. Het recht op vrije arbeidskeuze is echter niet onbeperkt. Zo kan een werknemer hiervan afstand doen. Dit gebeurt in de praktijk frequent, bijvoorbeeld wanneer de werknemer een...
Ontslag op staande voet bij diefstal? De omstandigheden van het geval bepalen
Elke werknemer weet dat hij geen spullen mag stelen van zijn werkgever. Toch vinden zulke diefstallen geregeld plaats. In sommige gevallen realiseren werknemers zich (wellicht) niet eens dat zij zich aan diefstal schuldig maken. Denk, bijvoorbeeld, aan het meenemen...
Ontslag op staande voet
Wanneer een werkgever een werknemer op staande voet ontslaat, komt er per direct een einde aan de arbeidsovereenkomst. Geen loon en geen WW voor de werknemer Dit heeft verstrekkende gevolgen voor de werknemer. Niet alleen zit de werknemer per direct zonder loon, maar...
Ontslag* wegens verwijtbaar handelen, niet alleen als uiterste middel
Wanneer een werkgever het dienstverband met een werknemer wil beëindigen, dient hij sinds de invoering van de WWZ, in 2015, over een redelijke grond te beschikken. Van zo’n redelijke grond is, onder meer, sprake indien de werknemer zodanig verwijtbaar heeft gehandeld...
Geen verbetertraject nodig, als de werknemer zich niet wil verbeteren
Als een werkgever niet tevreden is over het functioneren van een werknemer, kan hij het dienstverband niet zomaar beëindigen. Hij moet de werknemer dan eerst de kans bieden om zijn functioneren te verbeteren. Vaak wordt dan gesproken over een verbetertraject. ...
De einddatum van de arbeidsovereenkomst
De precieze einddatum van de arbeidsovereenkomst kan cruciaal zijn. Meerdere (juridische) acties zijn namelijk aan die datum gekoppeld. Zo vervalt de bevoegdheid van de werknemer om een verzoekschrift in te dienen tot toekenning van een transitievergoeding “drie...
De ontbindende voorwaarde en de VOG
In het Munga-arrest van 6 maart 1992 heeft de Hoge Raad uitgesproken dat een ontbindende voorwaarde niet per definitie in strijd is met het gesloten ontslagsysteem. Daarmee kan de arbeidsovereenkomst op grond van zo'n bepaling automatisch eindigen, zonder dat...
De ontbindende voorwaarde in het arbeidsrecht
Soms zijn bepaalde zaken voor een werkgever zo belangrijk dat hij wil dat de arbeidsovereenkomst automatisch eindigt, zodra een bepaalde omstandigheid zich voordoet. Een ontbindende voorwaarde ligt dan voor de hand. Dit roept de vraag op hoe dit zich verhoudt tot...