Arbeidsrecht
Algemene informatie over arbeidsrecht
Algemeen
Het arbeidsrecht regelt de verhoudingen tussen werkgevers en werknemers; met andere woorden: wat zijn de rechten en plichten van partijen?
Bronnen van het arbeidsrecht
De rechten en plichten van werkgevers zijn op meerdere plaatsen geregeld. Bronnen van het arbeidsrecht zijn onder meer: (1) Internationale verdragen, (2) Europese verordeningen en richtlijnen (3) de Nederlandse wet (o.a. boek 7 BW) en aanverwante regelgeving (AMvB’s en ministeriële regelingen), (4) cao’s en (5) de arbeidsovereenkomst en aanverwante regelingen (personeelshandboek, autoreglement, telefoonreglement, etc.).
Individueel arbeidsrecht (de arbeidsovereenkomst) & collectief arbeidsrecht (de cao)
Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen individueel arbeidsrecht (“de arbeidsovereenkomst”) en collectief arbeidsrecht (denk aan de CAO-onderhandelingen en de CAO-bepalingen (de CAO), maar ook de samenwerking van werknemers en ondernemers via de ondernemingsraad (OR) en de centrale ondernemingsraad (de COR)).
Het individuele arbeidsrecht regelt de verhouding tussen een individuele werknemer en diens werkgever en vice versa. Het collectieve arbeidsrecht regelt de verhouding tussen één of meerdere werkgevers met meerdere werknemers.
De definitie van de arbeidsovereenkomst
Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer een persoon, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten. Kort samengevat, zegt men wel dat sprake moet zijn van drie vereisten, te weten: arbeid, loon en een gezagsverhouding.
De totstandkoming van de arbeidsovereenkomst
De arbeidsovereenkomst kan zowel mondeling als schriftelijk tot stand komen. Voldoende is dat partijen “de wil” hebben om een arbeidsovereenkomst aan te gaan. Om werknemers te beschermen, heeft de wetgever een rechtsvermoeden gecreëerd wanneer partijen een zekere tijd samenwerken.
Arbeidsovereenkomsten in alle vormen en maten
Arbeidsovereenkomsten zijn er in alle vormen en maten. Een arbeidsovereenkomst kan voor bepaalde en voor onbepaalde tijd worden aangegaan; parttime of fulltime zijn; voor een vast aantal uren, maar ook flexibel zijn, denk aan het nul-uren contract (de oproepovereenkomst) of een min-max-contract.
Wijziging van de arbeidsovereenkomst
Hoewel het steeds minder voorkomt dat werknemers hun hele werkleven voor dezelfde werkgever werken, lopen veel arbeidsovereenkomst nog steeds langere tijd. In de loop van de tijd kan er het nodige gebeuren, die aanpassing van de arbeidsovereenkomst nodig/wenselijk maakt. Het kan verstandig zijn hiervoor flexibiliteit in te bouwen.
De beëindiging van de arbeidsovereenkomst
Iets te kort samengevat, kan de arbeidsovereenkomst op zes manieren worden beëindigd, te weten (1) door opzegging door de werknemer, (2) door opzegging door de werkgever met instemming van de werknemer, (3) door ontslag op staande voet (hetzij door de werkgever, hetzij door de werknemer), (4) in onderling overleg (middels een vaststellingsovereenkomst), (5) door opzegging door de werkgever met toestemming van het UWV en (6) door ontbinding door de Kantonrechter.
Sinds 1 juli 2015 hebben werknemers in principe recht op een transitievergoeding wanneer de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever eindigt.
Bijzondere voorwaarden en bedingen
Sommige bepalingen zijn zo belangrijk, dat ze extra aandacht verdienen (en ook verlangen). Denk onder meer aan het proeftijdbeding, het non-concurrentiebeding en/of relatiebeding, een studiekostenbeding of een pensioenregeling.
Nieuwste artikelen over arbeidsrecht
Het concurrentiebeding; ook geldig bij een dienstverband van 11 dagen!
Vrije arbeidskeuze is een grondrecht. Om die reden mag een werknemer in principe zelf bepalen voor welke werkgever hij wil werken. Dit recht is echter niet absoluut. Zo wordt de werknemer, onder meer, beperkt in zijn recht op vrije arbeidskeuze, wanneer hij wordt...
Deeltijdontslag voor de medewerkster van een viswinkel
Strikt genomen, bestaat deeltijdontslag niet. De arbeidsovereenkomst is namelijk ondeelbaar. Deze kan daarom alleen volledig worden beëindigd. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar dit artikel. Dit gezegd hebbende, kan een op deeltijdontslag gelijkende...
Het zakelijke e-mailaccount is (toch) privé
De meeste werknemers beschikken over een zakelijk e-mailadres bij hun werkgever. Veel werknemers zullen dit mailadres niet of nauwelijks gebruiken voor privézaken. Het is immers ter beschikking gesteld door de werkgever, voor zakelijke activiteiten. Sommigen zijn...
De vrijheid van meningsuiting in het arbeidsrecht
De vrijheid van meningsuiting is een belangrijk goed. Om die reden is dit niet alleen vastgelegd in de grondwet, maar ook in het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en de universele verklaring van de rechten...
De moderne arbeidsverhoudingen: Uber is werkgever
Het internet heeft niet alleen de samenleving gedigitaliseerd, maar ook de economie, waaronder de arbeidsverhoudingen. Uber, Thuisbezorgd.nl (JustEat), Deliveroo en Helpling zijn maar een paar exponenten van een grote groep platformbedrijven. Veel van...
Overgang van onderneming
Het levenslange dienstverband, waarbij de werknemer van zijn studie tot zijn pensioen voor dezelfde werkgever werkt, komt steeds minder voor. Veel werknemers hoppen tegenwoordig, al dan niet uit eigen wil, van baan naar baan. Ook aan de zijde van werkgevers vinden...
De (on)mogelijkheid tot gedeeltelijke beëindiging van het dienstverband
In de media, maar ook de volksmond, wordt vaak gesproken over deeltijdontslag. Daarmee wordt gesuggereerd dat de werkgever het dienstverband gedeeltelijk (voor een aantal uren per week) zou kunnen beëindigen. Deeltijdontslag is niet mogelijk Dit is echter een...
Gij zult niet liegen, ook niet tegen de bedrijfsarts!
Wanneer een werknemer wegens ziekte uitvalt, moeten partijen zich ertoe inspannen dat de werknemer zo spoedig mogelijk herstelt. Van de werkgever wordt verwacht dat hij een bedrijfsarts inschakelt en, zo mogelijk, re-integratieve werkzaamheden ter beschikking stelt....
Een echtscheiding kan reden zijn voor ontbinding van de arbeidsovereenkomst
Veel ondernemers hebben een partner (en de nodige werknemers hebben een partner die een onderneming heeft). Een deel van die stellen kiest er bewust voor dat de werknemer niet actief wordt in het bedrijf van zijn (of haar) partner. Zij houden werk en privé graag...